Araştırma 32 / 55

Loftus & Palmer — Görgü Tanıklığının Güvenilmezliği

Aynı kaza videosunu izleyenlere 'arabalar çarpıştığında mı, birbirine girdiğinde mi?' diye farklı fiillerle sorulduğunda hız tahminleri ve hatta 'kırık cam' anıları değişti. Soruların ve sonradan gelen bilgilerin anıları değiştirebildiğini gösterdi; hukuk sistemini etkiledi.

Araştırmanın Amacı

Sonradan sorulan soruların ve kullanılan dilin, bir olaya dair anıları değiştirip değiştiremeyeceğini araştırmak istediler.

Yöntem

Katılımcılara trafik kazası videoları izlettiler; sonra kazadaki hızı sordukları soruda kullandıkları fiili değiştirdiler ('çarptığında' yerine 'paramparça olduğunda' gibi). Bazılarına bir hafta sonra videoda olmayan bir ayrıntıyı (kırık cam) hatırlayıp hatırlamadıklarını sordular.

Bulgular

Daha şiddetli bir fiil kullanıldığında katılımcılar daha yüksek hız tahmin etti ve videoda hiç olmayan 'kırık cam'ı gördüğünü daha sık bildirdi. Sorunun biçiminin ve sonradan gelen bilginin anıyı değiştirebildiğini gösterdiler.

Yorum ve Bugüne Etkisi

Belleğin sabit bir kayıt değil, sonradan gelen bilgiyle yeniden şekillenebilen kırılgan bir yapı olduğunu ortaya koyar; görgü tanıklığına dayanan hukuk sistemini derinden etkilemiştir. Öğrenci için de 'eminim böyleydi' duygusunun her zaman doğruluk garantisi olmadığını hatırlatır.

Kaynağı görüntüleTüm araştırmalara dön