Craik & Lockhart — İşleme Düzeyleri
Bilgi ne kadar derin (anlam üzerinden) işlenirse o kadar iyi hatırlanır; yüzeysel tekrar ise kalıcılık sağlamaz. 'Ezberlemek yerine anlamak' önerisinin bilişsel psikolojideki karşılığı budur.
Araştırmanın Amacı
Belleğe geçişin, o dönemki 'ayrı bellek depoları' modeliyle mi yoksa bilginin ne kadar derin işlendiğiyle mi daha iyi açıklandığını sınamak istediler.
Yöntem
Katılımcılara sözcükleri farklı düzeylerde işlemeyi gerektiren görevler verdiler: kimi zaman yüzeysel (harfler büyük mü?), kimi zaman derin ve anlamsal (bu sözcük cümleye uyar mı?). Ardından beklenmedik bir bellek testiyle hatırlama düzeyini karşılaştırdılar.
Bulgular
Anlam düzeyinde, yani derinlemesine işlenen sözcükler, yalnızca görünüş ya da ses düzeyinde işlenenlere göre çok daha iyi hatırlandı. Kalıcılığın, tekrar süresinden çok işleme derinliğine bağlı olduğunu gösterdiler.
Yorum ve Bugüne Etkisi
Ezberlemekten çok anlamanın öğrenmeyi kalıcı kıldığını bilimsel olarak temellendirir. Öğrenci bilgiyi kendi cümleleriyle açıklayıp örneklerle ilişkilendirdiğinde, salt tekrar okumaya göre çok daha kalıcı öğrenir.