Kahneman & Tversky — Beklenti Kuramı
İnsanların kayıplara kazançlardan yaklaşık iki kat daha duyarlı olduğunu (kayıptan kaçınma) ve kararların rasyonel modelden sistematik biçimde saptığını gösterdiler. Bu çalışma psikolojiye Nobel Ekonomi Ödülü getirdi.
Araştırmanın Amacı
İnsanların risk ve belirsizlik altındaki kararlarının, klasik iktisadın öngördüğü 'rasyonel akıl' modeline uyup uymadığını sınamak istediler.
Yöntem
Katılımcılara, kazanç ve kayıp içeren kumar benzeri seçenekler sundukları çok sayıda hipotetik karar problemi verdiler. Seçimlerin, olasılık ve tutarların matematiksel beklenen değeriyle ne kadar örtüştüğünü incelediler.
Bulgular
İnsanların kararlarını nesnel olasılıklara değil bir referans noktasına göre kazanç ve kayıp olarak değerlendirdiğini; kayıpların, eşdeğer kazançlardan yaklaşık iki kat daha ağır hissedildiğini (kayıptan kaçınma) gösterdiler. Bu sistematik sapmalar 'Beklenti Kuramı'nı doğurdu ve Nobel Ekonomi Ödülü'ne uzandı.
Yorum ve Bugüne Etkisi
İnsan aklının rasyonel bir hesap makinesi değil, öngörülebilir yanlılıklar taşıyan bir sistem olduğunu ortaya koyar. Kaybetme korkusunun kazanma isteğinden güçlü olması, öğrencinin risk ve karar tercihlerini de sessizce etkiler.