Rosenhan — Akıl Hastanesinde Aklı Başında Olmak
Sağlıklı gönüllüler tek bir belirti bildirerek psikiyatri servislerine yatırıldı ve içeride normal davranmalarına rağmen 'hasta' olarak görülmeye devam etti. Tanı etiketlerinin algıyı nasıl şekillendirdiğini gösteren çalışma, psikiyatride tanı ölçütlerinin ciddileşmesine katkı sağladı (yöntemine dair güncel eleştirilerle birlikte okunmalıdır).
Araştırmanın Amacı
Psikiyatrik tanıların, kişinin gerçek durumunu mu yoksa içine girdiği kurumun etiketleme eğilimini mi yansıttığını sınamak istedi.
Yöntem
Kendisi dahil sağlıklı gönüllüler ('sözde hastalar'), tek bir işitsel belirti (bir ses duyma) bildirerek çeşitli psikiyatri kliniklerine başvurdu; kabul edildikten sonra tümüyle normal davrandılar. İçeride ne kadar tutuldukları ve nasıl algılandıkları kaydedildi.
Bulgular
Sözde hastaların neredeyse tümü akıl hastalığı tanısıyla yatırıldı ve normal davranmalarına karşın uzun süre 'hasta' olarak görülmeye devam etti; sıradan davranışları bile tanıya uydurularak yorumlandı. Tanı etiketinin algıyı güçlü biçimde çarpıttığını öne sürdü.
Yorum ve Bugüne Etkisi
Bir kez yapıştırılan etiketin, kişinin sonraki tüm davranışlarının yorumlanma biçimini değiştirebildiğini gösterir. Yöntemi bugün ciddi biçimde eleştirilse de, öğrenciye yapıştırılan 'tembel' ya da 'başarısız' gibi etiketlerin ne denli kalıcı ve haksız etkiler yaratabileceğini düşündürür.