Seligman — Öğrenilmiş Çaresizlik
Kaçışın mümkün olmadığı durumlara maruz kalan denekler, sonradan kaçış mümkün olduğunda bile denemeyi bıraktı. 'Ne yapsam değişmiyor' inancının nasıl öğrenildiğini gösteren bu çalışma, depresyon araştırmalarının kilometre taşıdır.
Araştırmanın Amacı
Kontrol edilemez olumsuz olayların, sonraki öğrenme ve baş etme davranışını nasıl etkilediğini araştırmak istediler.
Yöntem
Hayvanlarla (köpekler) yaptıkları çalışmalarda bir grup, kaçışın imkânsız olduğu rahatsız edici uyaranlara maruz kaldı; sonra tüm deneklere kaçışın mümkün olduğu bir ortam sunuldu. Deneklerin kaçmayı deneyip denemediği gözlendi.
Bulgular
Daha önce kaçamayacağını 'öğrenmiş' denekler, artık kaçış mümkün olduğunda bile çoğunlukla denemeden çaresizce bekledi. Kontrol edilemezlik algısının, sonraki fırsatları da kullanmayı engelleyen bir çaresizliğe yol açtığını gösterdiler.
Yorum ve Bugüne Etkisi
'Ne yaparsam yapayım değişmiyor' inancının nasıl öğrenilebildiğini ve depresyonla bağını aydınlatır. Tekrarlayan başarısızlık yaşayan öğrencinin çabayı bırakması bu mekanizmayla açıklanabilir; küçük ve denetlenebilir başarılar bu döngüyü kırabilir.