Deci & Ryan — Öz Belirleme Kuramı
İnsanların üç temel psikolojik ihtiyacı vardır: özerklik, yeterlik ve ilişkili olma. Bu ihtiyaçlar desteklendiğinde içsel motivasyon güçlenir; dışsal ödüller ise bazen içsel merakı zayıflatabilir. Eğitimde motivasyon araştırmalarının en güçlü çerçevesidir.
Araştırmanın Amacı
İçsel motivasyonun kaynaklarını ve dıştan verilen ödüllerin bu motivasyonu güçlendirip zayıflatmadığını anlamak istediler.
Yöntem
Bir dizi deney ve alan çalışmasıyla, insanların zaten ilgi duyduğu etkinliklerde dış ödüllerin (para gibi) etkisini incelediler; ödül verilen ve verilmeyen grupların, ödül kalktıktan sonra etkinliğe gönüllü devam etme sürelerini karşılaştırdılar. Bulgularını geniş bir motivasyon kuramına dönüştürdüler.
Bulgular
İnsanların üç temel psikolojik ihtiyacı olduğunu öne sürdüler: özerklik, yeterlik ve ilişkili olma; bunlar desteklendiğinde içsel motivasyon güçlenir. Dışsal ödüllerin, özellikle denetleyici biçimde kullanıldığında, zaten içten ilgi duyulan bir etkinliğe yönelik isteği zayıflatabildiğini gösterdiler.
Yorum ve Bugüne Etkisi
Kalıcı motivasyonun, dıştan baskı ve ödülden çok kişinin kendini yetkin, özerk ve bağlı hissetmesinden doğduğunu ortaya koyar. Öğrencinin çalışmayı bir zorlama değil kendi seçimi olarak deneyimlemesi, motivasyonun sürekliliği için kritiktir.